Stadsmuur en torens tijdens Spaanse beleg zijn in 2006 ontdekt.


Koningin Juliana onthulde in 1952 een plaquette in een stukje stadsmuur langs het Victoriepark aan de Wageweg. Dit stukje muur is, hoe wrang ook, in de tweede wereldoorlog door de Duitse bezetters ontdekt. Historici en archeologen hebben altijd geweten dat er meer te vinden zou zijn dan het armzalige stukje ('tuin')muur dat in 1952 werd gerestaureerd en door de vorstin gemarkeerd.

In de zomer van 2006 doet zich de kans eindelijk voor de sluier van de oude stadswal, waaraan Alkmaar zijn bekendheid van de victorie 1573 ontleent, weg te halen. Ten behoeve van de herinrichting van de Bierkade en een deel van de Wageweg wordt de bestrating verwijderd om te worden vervangen door asfalt en vinden de wegwerkers een opmerkelijk zware fundering.

De gemeentelijke archeologische dienst wordt in de gelegenheid gesteld onderzoek te doen. Snel blijkt dat de resten van een tweede, veel ouder en zwaardere muur, zijn ontdekt. Ook komen resten tevoorschijn van de Rode Toren en de Wortelpoort. Spectaculair is de ontdekking van grote schade aan de muur, aangebracht door zware Spaanse beschieting op 18 september 1573.

De oude stadsmuur behoort bij de eerste vestingwerken rond het noordoostelijk deel van de huidige binnenstad en is omstreeks 1528 aangelegd. Buiten de muur lag de vestinggracht met een breedte van circa twintig meter. Hier ligt nu het Victoriepark. Delen van deze muur zijn in 1999 opgegraven onder het Canadaplein, aan de westzijde van de binnenstad. In het stedelijk museum aan het Canadaplein is een stuk van de oude muur tentoongesteld.

De muur onder de Wageweg heeft twee bouwfasen. De eerste, rond 1528, sluit aan op de fundering van de Wortelpoort, recht tegenover de Wortelsteeg. Vanaf deze poort heeft men een negentig centimeter dikke muur gebouwd over een afstand van 45 meter. Dan volgt de tweede bouwfase rond 1540/1550 over 36 meter oostwaarts tot de fundering van de Rode Toren, ter plekke van het voormalig IJkkantoor.

De Wortelpoort, een zware ronde toren die doet denken aan de Enkhuizer stadspoort De Drommedaris, is zichtbaar op een kaart van Lourens Pietersz uit 1565. De Rode Toren is herkenbaar op stadskaarten voor het belegjaar 1573. Deze forse ronde toren is in 1550 omgebouwd tot molen. Bij het bodemonderzoek in 2006 is een groot aantal ronde kogels aangetroffen bij de fundering van de voormalige Rode Toren.

Na de belangrijke vondsten in juni 2006 ontstond binnen het college van b en w het idee de oude fundering van de stadsmuur op de metselen. Praktische overwegingen hebben geleid tot het alleen maar markeren van de muur in het wegdek van de Wageweg.


vestingmuur.a: Koningin Juliana onthult in 1952 een gedenkplaat in de tot dan bekende stadsmuur.

vestingmuura

vestingmuur.b:  In 2006 is de oorspronkelijke stadsmuur ontdekt.
vestingmuurb

Vestingmuur 2008
PICT0133
  foto Pieter Koorn 2008 vanaf de Bierkade.