IJkkantoor in 1878 geopend.




In oktober 1877 behandelt de Alkmaarse gemeenteraad een voorstel een IJkkantoor voor Waarborg van Goud en Zilver te bouwen in 'het plantsoen bij de vlotbrug'. De Minister van Binnenlandse Zaken heeft het verzoek van de inspecteur van het ijkwezen het gebouw aan het Noordhollands Kanaal voor tien jaar te huren van de gemeente goedgekeurd. De raad heeft geen problemen met het voorstel. Alleen raadslid Koorn vraagt of in het ijkkantoor een privaat komt. Een jaar later wordt het nieuwe ijkkantoor bij de vlotbrug in gebruik genomen.

Het ijkwezen is de waakhond van het eeuwenoude metrieke stelsel. De inspectie bewaakt en verbetert het stelsel en houdt toezicht op maten, gewichten en weegwerktuigen. Door de relatie met het strafrecht, zijn ijkkantoren veelal in een gemeente gevestigd waar ook een rechtbank is.

De inwerkingtreding van de IJkwet 1869 vervangt het 'Reglement op de Maten en Gewichten' en is het sein overal in het land aparte ijkkantoren te bouwen. Alkmaar is dus in 1878 aan de beurt. In het gebouwtje aan het kanaal worden gewichten gekalibreerd (het instellen en aanpassen ) en gejusteerd (het bewerken van gewichten door er iets af te vijlen). Door gebruik, en dus slijtage of roest, kunnen gewichten minder massa krijgen waardoor de gewichten niet meer aan de wettelijke eis voldoen.

In 1889 dreigt Alkmaar zijn ijkkantoor te verliezen aan Hoorn. De kamer van koophandel en fabrieken in Hoorn heeft de minister verzocht het ijkkantoor van Alkmaar naar Hoorn te verplaatsen. Hoorn heeft immers veel grotere fabrikanten van gouden en zilveren voorwerpen dan Alkmaar. Aldus de KvK aldaar.

De voorzitter van de KvK in Alkmaar, koopman T.L. Koorn, springt gelijk op de ketting. Hij schrijft een brief aan de minister waarin het plan van zijn Hoornse collega wordt getorpedeerd. Weet de minister wel dat het doelmatige kantoor in Alkmaar uitstekend wordt onderhouden en inmiddels gratis aan het rijk ter beschikking wordt gesteld? De weg vanuit Texel, Den Helder en Schagen naar Hoorn is veel langer dan naar Alkmaar. Ook is een vestiging in een gemeente waar een rechtbank is gevestigd veel doelmatiger. Hoorn ontbeert ook een vestiging van expediteur Van Gend & Loos. Het ijkkantoor blijft in Alkmaar gevestigd.

In 1907 staat het gebouw aan het kanaal leeg. De ijkers zijn verdeeld over verschillende kleinere gemeenten. De gemeente is op zoek naar een nieuwe bestemming voor het gebouw. Er ligt een verzoek van de afdeling Alkmaar van de Nationale Bond van Handels- en Kantoorbedienden in Nederland voor de oprichting van een vierjarige handelscursus voor kooplieden, handelsreizigers en kantoorbedienden. In 1909 wordt in het voormalig ijkkantoor een handelsdagschool geopend. Binnen vijf jaar is het gebouwtje te klein en verhuist de handelsschool naar de Doelenstraat.

Volgende huurder is de school voor Bijzonder Lager Onderwijs, inclusief de nazorg arbeidsinrichting. Dit wordt de langste huurder van het gemeentelijk gebouw. De Parkschool wordt en begrip en gaat over in een nieuwe Hendrik de Winterschool in Alkmaar-zuid.

Het gebouw krijgt een meer educatieve bestemming. De stichting Scarabee doet er aan kunstzinnige vormen en tenslotte wordt Kook Stichting voor Ontwikkelingssamenwerking gebruiker. Muziekcentrum Poppodium Parkhof is onderhuurder en leert zich kennen als muziekdomein voor mensen die houden van o.a. punk, metal, hiphop en elektro. Het laatste hoofdstuk is de vestiging van de Derdewerreldwinkel KOOK. Sinds 2010 staat het pand leeg. Graffitykunstenaars hebben vrij spel.

Het IJkkantoor omstreeks 1900.
ijkkantoora

 Het IJkkantoor omstreels 1900.
ijkkantoorb 
 De Handelsschool in 1909.

 
Eind juni 2010 verlaat de Derdewereldwinkel KOOK (1969) de voormalige school in het Victoriepark. De kringloopwinkel wordt verplaatst naar de Zijperstraat op het bedrijventerrein Overstad. Het gebouw wordt dichtgetimmerd. Foto NHD JJFOTO.



Begin 2012 wordt door Remco Cervat voor de plek van de voormalige school een plan gelanceerd, voor de bouw van een Waterpoort. Voordat het Norodhollands Kanaal in 1824 werd gedempt stond er ook een waterpoort. Afbeelding NHD.